Carpanna MUDHAR CH.
SAKANCA’AN paḍâ apellowan è bâkto maso’ ka kellas saellana laot. Samo sè pellona palèng bânnya’ è antara sakanca’an kalèma sabâb na’-kana’na palèng lempo. Madi ta’ ambu nyengngèr ngabâs Samo sè kancèngnga kalambhina sabâgiyân èbukka’. Sabâb abâ’na dhibi’ bisa èkoca’ sè ta’ apello. Na’-kana’na palèng koros è antara sakanca’an kalèma. Samo, Rais, Madi, Lintang, bân Ripin aropa’aghi kanca kènthel sè lako abhâreng.
Bâkto Pa’ Tohèt malebbhet, kabbhi morèd dhuli toju’ ka kennengnganna bâng-sèbâng. Pa’ Tohèt nyapa morèd tor ngajhâk ka’angghuy tanjâ’ ajhâr. Morèd ajawâb kalabân sampak, ”Èngghi, Pa’.”
”PR-ra marè kabbhi?”
”Lastarè, Pa’.”
”Bhâghus! Bâḍâ sè ghi’ ta’ ngartè?”
”Ampon, Pa’, ngartè sadhâjâ,” morèd ajâwâb para’ abhârengnga.
”Mon la paḍâ ngartè, satèya ghilirân ka’angghuy nolès jâwâbhânna è papan. Toro’ ḍâri Rais. Nomer sèttong lakonè, Cong! Tolès ka papan! Saterrossa, ghilirân!”
Rais ka aḍâ’ sambi ngèr-nyengngèr. Agârendem, ”Ḍimma, Pin?” terros pagghun sambi aghellâ’. Pa’ Tohèt molaè alèrèk ka Rais tor ka Ripin. Rais dhuli ka aḍâ’. Sanapa’na ka aḍâ’, saellana èpandheng ḍâri attas ka bâbâ, Rais ghun asapadhu salajâ. Karè sapadhu sè kacèr.
Sapadhu sè kacèr sè èyangghuy Rais patombeddhânna la akombâ’. Bilâ Rais atèngka’ patombeddhânna anganga. Rais pagghun aghellâ’. Kancana bâḍâ sè ngoca’, ”Lapar, Is, sapadhuna?”
”Ghi’ ta’ nyegghâ, Is?” sambi ètoro’è ghellâ’na sakanca’an sè laèn. Kellas dhâddhi rammè. Raissa dhibi’ sajân dhâddhi sè aghellâ’. Sapanèka jhughân sareng Pa’ Tohèt. Salèrana kasokan jhughȃn.
”È ḍimma sapadhu sèttongnga, Cong?”
”Ripin, Pa’,” Rais sambi atolè ka Ripin sè toju’ è paddhu.
”Bhunten, Pa’. Kaulâ ta’ ngèrrep,” Ripin dhuli nyambhit.
Pa’ Tohèt onèng Ripin, ”Mara, Pin, dhuli kala’ pas bâghi!”
”Bânnè kaulâ, Pa’,” Ripin apatheng.
O-tao sakanca’anna nudhing ka paddhuna papan. È jâḍiyâ sapadhu kanganna Rais acangkè’. Mon èyabâs kalabân jhârna’, sapadhu jârèya kabâḍâ’ânna ngennes. Lebbi ngennes ḍâri sapadhu sè kacèr. Lakar ta’ akombâ’ ènga’ sè kacèr, sè kangan tabhâligghâ sè kacèr. Konco’ aḍâ’na tarbhis. Bhullong è man-ḍimman. Sakanca’anna sajân dhâddhi sè aghellâ’. Bâriyâ kèya Rais. Abâ’na sè aghellâ’ mowana tagher mèra.
”Teppa’ sapadhuna, bâ’na, Is?” Pa’ Tohèt atanya sambi mèsem.
”Èngghi, Pa’, lerres.”
”Kala’, Cong, pas angghuy!”
Rais dhuli ngala’ pas dhuli ngangghuy sapadhuna. Bhenḍer, saellana sapadhu sè kangan èyangghuy, ghârighi’na Rais ngonyol kabbhi.
”Ojâng ghârighi’na, Is?” Pa’ Tohèt aghâjâ’i Rais kalabân pètanya. Rais ta’ ambu sè aghellâ’ sanajjân ta’ ajâwâb pètanya ḍâri ghuruna. Sakanca’an pagghun kèya sè aghellâ’. Rais sè negghu’ spidol dhuli nolès jâwâbhânna è papan. Bâriyâ saterrossa èghântè kancana sè laèn.
***
Kalowar ḍâri kellas Rais bân sakanca’an dhuli berka’ ka kennengnganna sapèḍa. Lintang dhuli nyemma’è satpamma sakola’an ka’angghuy mènta ater molè. Lakar la biyasa, mon reng towana ta’ bisa ngonè’è, Lintang molè èyater satpam. Lintang ngabâs Rais sè berka’ bân Ripin. Rais acakar ajâm, sapadhuna ta’ èyangghuy. ”Is, è ḍimma sapadhuna?”
”Èsabâ’, Tang,” jâwâbbhâ Rais. Ta’ biyasana Rais mowana bânnèyan.
”Arapa, Is?”
Rais ta’ nyaot, ghun pek-kèpegghân. Orèngnga terros ka pamarkiran. Lintang pèkkèranna ta’ nyaman. ”Ma’ bhuruwanna Rais? Arapa yâ?”
”Lagghuna, Is,” Lintang aorak polè, ”Sè laèn ajhâk!”
Rais pagghun ta’ nyaot, ghun bisa matao pol-empolanna ka Lintang.
Napa’ ka romana, Lintang mokka’ sapadhuna. Bâkto mokka’ sapadhu, pèkkèrra ènga’ ka sapadhuna Rais. Terro abhântowa Rais tapè bârâmma carana. Sapadhuna Lintang la laju kèng enjâ’ ta’ bhullong.
”Apa tang sapadhu bâghi ka Rais, pas engko’ mellè sè anyar?” Pèkkèranna Lintang terros ajhâlân, ”Bhuh, ta’ kèra èmellèyaghi bân eppa’.” Lintang pagghun acaca ka abâ’na dhibi’. Sambi nyabâ’ sapadhuna, Lintang tatemmo bân sapadhu-sapadhuna sè lebbi laju. Ghân sèttong sapadhuna ètalèktèghi pola bâḍâ sè ghi’ lajâk èyangghuy. Pangaterrona pagghun aberri’â ka Rais.
Lintang tong-sèttongnga orèng sè tao sapa Rais sè saongghuna. Samo, Ripin, bân Madi paḍâ akanca tapè ta’ tao sapa Rais sè sanyatana. Ta’ ongghu tao Rais rèya sapa. Sapanèka jhughân sareng Pa’ Tohèt. Rais, sanyatana na’-kana’ jâtèm sè la paḍâ taḍâ’ eppa’ embu’na. Sajjhegghâ rèng towa ḍuwâ’na taḍâ’ omor, Rais apolong ka majhâḍi’na. Lakar la iyyâ, Rais nyambhât eppa’-emma’ ka majhâḍi’na. Bân bârâmpa bulân è aḍâ’ bhibbhi’na Rais sè èsambhât emma’ kalabân Rais napa’ ka omor. Dhâddhi taona rèng-orèng Rais matè embu’na. Nyatana bânnè ènga’ jârèya.
Arè Ahad ghu-lagghu, Rais, Lintang, bân Ripin asapèḍâ’ân ka lon-alon. Samo ca’na noro’ ngèrèm tarètanna sè bâḍâ è ponḍhuk. Madi noro’ eppa’na mancèng ka tambhâ’. Dhâddhi satèya ghun lo-tellowan. Rais ènga’ biyasana ta’ ambu aghellâ’. Lintang aromasa senneng ngabâs Rais orèngnga ta’ ènga’ bâ’âri’ bâkto molèya ḍâri sakola’an.
Ripin pagghun bhâi kalakowanna, man-nyaman asapèḍâ temmo maèlang. Sateng-ḍâtengnga ca’na marè ngèrrep sapèḍâna tatangghâna. ”Pin, Pin…pagghun bhâi mon la bâbâtek. Ghân bilâ sè aobâ’â?” Lintang sambi pek-kèpegghân.
”Jhâ’ mola’a ollè ngastètè, Tang.”
”Ollè tè-ngatè. Mon la ènga’ bâ’âri’, ètanya’aghi Pa’ Tohèt pas ta’ ngako,” Rais nyambhit.
”Jhâ’ mola’a malèng ngako, possa’ okoman,” jâwâbbhâ Ripin èkala’ yâ-ta’ iyâ.
”Terros bârâmma bâ’na, Is?” Lintang dhuli nyambhung.
”Patennang, Tang. Lagghu’ kennalan yâ, bi’ tang sapadhu.”
”Mellè anyar, Is?” Lintang sambi mèsem noro’ bhunga mon Rais mellè sapadhu anyar.
”Jhâ’ mola’a ngala’ ka ḍèler, Tang. Ta’ noro’ ka ḍèler kakè, Is?”
”Ḍèler-ḍèler. Pasar kowa ra, Pin. Ènga’ mellèya sapèḍa motor,” Rais sambi ngalèkkèk.
”Enjâ’ engko’ ta’ noro’. Apa la ca’na eppa’.”
”Eppa’na tao okoranna, Is?” Lintang atanya polè.
”Aḍḍo, ta’ iyyâ ongghu, Tang. Engko’ ta’ mènta nomer sè rajâ’ân.”
”Tapè tao yâ, ka okoranna?” Lintang majhârna’.
”Jhâ’ mola’a ta’ osa okoran, Tang. Eppa’na Rais, jhâ’ mola’a ngangghuy kèra’an.”
”Ambu ra, Pin! Jhâ’ mola’a malolo rèya,” Rais sambi ngorḍâp mowana Ripin. Ripin nyorot labuwâ. Lintang noro’ aghellâ’ ngabâs kancana sè kaḍuwâ. Ghun èseddhing bâriyâ Ripin la ngonjhâlâ.
”Mangkana jhâ’ ngèrreppan bhârângnga orèng. Ngakan padhujân!” Sè katello sajân dhâddhi sè aghellâ’ân.
”Patennang, Bro! Jhâ’ mola’a manossa rèya ghimeng. Koros soro palempo. Lempo terro korosa. Jhâ’ mola’a engko’ rèya, rèng koros sè ta’ terro lempowa, ha ha ha ha…”
”Hem… Iyyâ. Ghu’-lagghu’ mon bâḍâ angèn bhârât sènga’ ngabbher, yâ!”
”Ambu, Is, Ripin jârèya kancana.” Lintang sè aghellâ’ sambi negghu’ tabu’.
”Enjâ’ ta’ pa-apa. Jhâ’ mola’a apa, engko’ paḍâ so lajângan. Berrâ’ mosona.”
”Ambu, ambu, ambu, Pin!”
”Ha ha ha, iyâ bhenḍer, Pin. Engko’ sè bâgiyân ngambhât. Sèngko’ sè ngaddhuwâ,” Rais negghessi oca’na Ripin. Lintang alè’-palè’ sè aghellâ’. Sè kaḍuwâ sajân nget-nengnget. Sangajâ, Lintang èkalako.
Na’-kana’ katello paḍâ ta’-ngelta’ sè aghellâ’. Malarat ajhârna’aghi kabhunga’an bân kaghumbhirâ’anna orèng katello. Bâriyâ dhâddhina mon la apolong. Taḍâ’ ambuna aghâjâ’. Taḍâ’ ambuna aghellâ. Orosan sapadhu bhurto’ la ta’ èkapèkkèr. Karè bârâmma lagghuna è arè Sennèn.
Ma’-bârâmma’a Lintang noro’ bhunga mon Rais lagghuna asapadhu anyar. Lintang kabhuru sè napa’a kalagghuna. Ripin bâriyâ kèya terro taowa sapadhu anyarra Rais. Tantona Rais lebbi kabhuru.
***
Sennèn ghu-lagghu upacara èmolaè. Rais taḍâ’ ngombâr. Ripin bân Lintang ta’ ghun ngarep ḍâtengnga Rais, tapè ngarep kèya sapadhu anyarra Rais. Madi, Samo, bân sakanca’an sè laèn ta’ tao pa-apa. Nyangkana Rais ta’ maso’.
Upacara lobâr. Rais ḍâteng èyater eppa’na sè sanyatana majhâḍi’na. Ripin bân Lintang dhuli berka’ nyemma’è Rais. Sapadhuna Rais pagghun sè ḍumalemmanna. Obâna, ghun satèya ta’ bhullong ènga’ bâ’âri’. Sapadhuna Rais bhullongnga èjhâi’.
Lintang noro’ gheddhur ngabâs sapadhuna Rais. Ta’ manglo bâ’âri’ eppa’na Rais ta’ atanya okoran. Parlo apa atanya’a okoran jhâ’ sapadhuna pagghun. Sapadhuna Rais anyar. Anyar ḍâri ḍimma? Apana?
”Tang, jha’ mola’a pagghun èkoca’ anyar,” Ripin cora’ ngartè pèkkèranna Lintang, ”Ha ha ha, anyar jhâi’ânna.”
”Ambu, Pin!”
Ripin la majhâu ḍâri sè kaḍuwâ. Lintang dhuli akoto’ ka Rais. Rais acarèta jhâ’ bân eppa’na bânnè èmellèyaghi sapadhu anyar. Bâ’âri’ sapadhuna Rais èghibâ ka tokang jhâi’na sapadhu sè bâḍâ è aḍâ’na pasar. Sapadhuna Rais pagghun laju ghun anyar jhâi’ânna. Rais sè malem nangès ta’ dhuli nyèḍḍhâ tèḍung.
Ghellâ’ ghu-lagghu, Rais pangngara ta’ maso’a sabâb toḍus ka sakanca’an. Bân eppa’na èghighiri, ènegghu’âghi pameccot. Rais dhuli manḍi pas ngangghuy kalambhina. Sapadhuna sè marè èjhâi’ èghebbhâs bân eppa’na. Abuna ngebbhul.
Tanangnga Rais dhuli ètajhâ’ bân Lintang èyajhâk ka kellas. Rais sè seḍḍhi sakonè’ ollè jhembhâr sabâb Lintang sè nanjâ’i pamèkkèranna Rais. Mon pas kabbhi orèng ènga’ Lintang ta’ kèra bâḍâ rèng sossa. Lintang pènter nyacaè kancana ka’angghuy kalowar ḍâri kabâḍâ’ân sossa.
Ḍâri kellas Ripin la atong-rontong bân Madi. Sè buḍiyân polè Samo noro’ buntè’. Sè katello la paḍâ ngèr-nyengngèr. ”Sapadhu anyar, Is?” Madi sè ngoca’ ka’aḍâ’.
”Torot jhâ’ èḍingngaghi. Angghep angèn lèbât,” Lintang akoto’ ka Rais. Rais mèsem.
”Kakè bânnya’ ollèna mancèng, Di? Para’ bâ’âri’ èèntarana ka tambhâ’.”
”Bâḍâ sajhuko’an, Is.”
”Jhâ’ mola’a sapadhuna jhuko’,” Ripin abâli polè ka sapadhu.
”Bâ, bâḍâ jhuko’ sapadhu?” Samo sajân ta’ ngartè apa sè èkacaca sakanca’anna. Lintang ajhulu manèsan. Samo dhuli nyabhut manèsan è tanangnga Lintang. Manèsan dhuli èkombi’ pas èpolok. Carètana jhuko’ bân sapadhu la taḍâ’ è pèkkèranna Samo. Colo’na aobâ nyot-maronyot sè ngennyot manèsan.
”Jhâ’ mola’a bâ’na ta’ nyambhung, Mo.”
”Anyar ongghu, Is, jhâi’ânna. Kikikikiki…” Madi ngalèkkèk.
”Jhâ’ paterros, Pin, Di! Sènga’ ta’ èberri’ neppa bân engko’,” Lintang megghâ’ oca’na sè kaḍuwâ. Rais aghellâ’ ngabâs sè kaḍuwâ sèrep sanakkala. Samo maso’ ka aḍâ’ ka kellas, nojjhu ka papan ngosot tolèsan, ”Sapadhu anyar, JHÂI’ÂNNA,” lakona Ripin bân Madi.
***
Napa’ ka bâkto sè ètantowaghi Lintang, pèkkèranna Rais ghi’ mangmang. Marè ngala’ sapèḍana Rais ta’ dhuli molè. O-tao Lintang èèntarè satpam. Marè acaca Lintang ngèrèngngaghi satpam. ”Tang èbhu ta’ bisa satèya, Is. Dhina laèn bâkto, yâ! Èyya’ engko’ soro molè bân bapa’.”
”Ongghu, Tang?!”
Baca Juga: Sakeng Polana Emba
Lintang matao pol-empolan sambi ongghâ ka sapèḍa motorra satpam. Rais mèsem sambi aḍaḍa. Sapèḍa motor èettrap tello kalè messinna bhuru aḍârung. Okossa alèbu’ ḍâri kanalpot. Lintang ategghu’ân. Rais mancal sapèḍana abhâreng bân sapèḍa motorra satpam sè megghâ’ lorong.
Apa sè ta’ èkataowana’a Lintang ḍâri kaoḍi’ânna Rais. Bâḍâ apa’a bhâi Rais pagghun acarèta ka Lintang. Eppa’ embu’en, kaèna, majhâḍi’na, kabbhi ècarèta’aghi. Ma’ polè mellè bhârâng raja, mellè panètè’ ka bârungnga tatangghâna, bân Rais èkacarèta. Apa polè ghun urusan sapadhu.
Èbhuna Lintang ngaremmeng aèng mata ngaèḍing carèta kaoḍi’ânna Rais. Bânnè ghun sapadhu bhullong sè èjhâi’ pan-bârâmpan jhâi’ân, satèya Rais asapadhu sapadhuna sè dhullu. Sapadhu sè lebbi laju ḍâri sapadhu sè bhullong.
Sapadhu jârèya sanyatana la ta’ seḍḍheng ka Rais. Pangalemmanna ghun ta’ bhullong ènga’ sèttongnga. Mon ka lajuna la paḍâ laju. Mangkana bân Rais èyakkalè. Sapadhu èyangghuy, tapè sokona ta’ maso’ kabbhi. Bâgiyân buḍina èpelko’.
Bhungana Rais la-ngalaè nemmo emmas saghunong. Bâriyâ kèya Lintang. Molèna asakola Lintang bân èbhuna ngajhâk Rais ka pasar. Èbhuna Lintang asajjhâ mellèyaghina sapadhuna Rais. (*)
Songennep, 4 Sappar 1445 H.
20 Agustus 2023 M.
*)Ngabdhi è SMPS Al-Ittihad, Ponḍhuk Al Ittihad Al Islami Camplong, Sampang
Baca artikel dan berita menarik dari RadarMadura.id lainnya di Google News
Editor : Hera Marylia